![]() |
اين شعبه اينترنتي كه WingspanBank.com نام داشت، پيش از آنكه نظام بانكداري را دستخوش انقلاب نوين كند، طي دو سال مجبور شد بالهاي پرواز خود را جمع كند چون خيلي زود بانك سيتيگروپ شروع به سرمايهگذاري بر بخش خدمات اينترنتي خود كرد. اكنون هم دوباره سيتي گروپ در اقدامي تازه روز بيست و نهم ژانويه اعلام كرد تصميم گرفته است بانك اينترنتي «اگ» كه متعلق به يك شركت بيمه انگليسي به نام پرودنشال است را خريداري كند. اين اقدام سيتيگروپ بار ديگر چون خاري به چشم بانكهايي بود كه فقط از طريق اينترنتي فعاليت ميكنند. اين معامله كه ارزش آن بالغ بر 575ميليون پوند (معادل 13/1ميليارد دلار) است، 3ميليون مشتري كارت اعتباري در انگلستان و راهي كمهزينه براي جمعآوري سپردهها را در كشوري به ارمغان آورد كه شعبات بانكهاي مختلف در سطح شهرهاي آن به وفور مشاهده ميشود. اينگونه اقدامات سيتيگروپ جذابيت بانكهايي كه هم شعبه اينترنتي و هم شعبات عادي دارند را هم كاهش داده است.
![]() |
اين فقط يك نمونه از مضيقههاي مالي صندوق بينالمللي پول است. در سال مالي جاري صندوق بينالمللي پول بايد به معناي واقعي دوران ركود مالي سختي را تحمل كند. بودجه 980ميليون دلاري اين صندوق براي كاركنانش، مسافرتها و ساير هزينههاي اجرايي فشار سختي را بر اين صندوق تحميل ميكند.
اين صندوق پيشبيني كرده است تا سال 2010 سالانه با حدود 370ميليون دلار كسري بودجه مواجه شود. ماه مه گذشته، مديركل صندوق بينالمللي پول، رودريگو دراتو، از هشت نفر از «افراد برجسته» دعوت كرد تا راههاي جديدي براي تامين بودجه اين صندوق بيابند. در راس اين گروه هشتنفره اندروكراكت، رييس سابق بانك اينترنشنال ستلمنت قرار داشت. آقاي كراكت سخنان خود را با اشاره به اصراري كه صندوق بينالمللي پول در روش پرداخت هزينههاي خود دارد آغاز كرد. او گفت: وقتي اقتصاد جهاني بدكار ميكند، صندوق خوب كار ميكند و اين مساله ساختار به شدت محركي را به صندوق ميبخشد.
شايد داستان گوشيهاي همراه ضبط شده در روسيه يكي از نشانههاي دشواري كسب و كار در كشور ولاديمير پوتين باشد. سال گذشته 167500گوشي تلفن همراه موتورولا در فرودگاه مسكو به محض رسيدن توقيف شدند. گفته شد كه آنها قاچاقي و تقلبي هستند و از حق ثبت كشور روسيه تخطي شده است و اين اجناس سلامت عمومي را به خطر مياندازد.
گفته شد كه حدود 50000 از اين گوشيها توسط وزارت كشور نابود شد البته بعدها معلوم شد كه تعدادي از آنها به بازار سياه وارد شده است.
سرانجام اغلب اين گوشيها مرجوع شدند. اين ميتواند نشانهاي از پيشرفت و يا هرج و مرج باشد. بستگي به اين دارد كه نظر شما چه باشد. اما اصل ماجرا اين است كه علاقه روسها به گوشي موتورولا كم نيست. سرگي اوچارنگو رييس دفتر روسيه اين شركت ميگويد، روسيه هماكنون سومين سازنده گوشي تلفن همراه جهان است و بعد از آمريكا و چين قرار دارد. به دليل آنكه بسياري از روسها «تمايل دارند براي وسائلي كه استطاعت آنها را به نمايش ميگذارد بيشتر هزينه كنند»، به دنبال مدلهاي شيك هستند. بسياري از شركتهاي چندمليتي هم تحتتاثير رفتار دلگرمكننده شركت موتورولا قرار گرفتهاند. به كنار همه خطرات، تناقض شديدي بين ترس سياستمداران از روسيه و علاقه سرمايهگذاران به اين كشور وجود دارد.
![]() |
غرشي كه از دهلي برخاسته است در سرتاسر آسيا طنينانداز شده است. پس از سالها نقشآفريني به عنوان همسايهاي كم كار، هندوستان اكنون چون يك شكارچي در تعقيب چين است. طي سال گذشته اقتصاد هندوستان رشد 2/9درصدي را شاهد بود كه تا رشد 4/10درصدي چين فاصله چنداني نداشت. پيشبيني ميشود در سال جاري حتي رشد اقتصادي هند از چين هم پيشي گيرد و اگر معيارتان برابري قدرت خريد باشد، هندوستان بايد به زودي از ژاپن پيشي گيرد و به سومين اقتصاد بزرگ جهان پس از آمريكا و چين تبديل شود.
تعجبي ندارد كه تعداد روزافزوني از تجار، سياستگذاران و اقتصاددانان هندي بر اين باورند كه كشورشان به شكوفايي رسيده است و سرانجام توانسته است قفس بروكراسي اداري خود را بشكند و خود را از آن برهاند. اقتصادي كه زماني بهخاطر «نرخ رشد هندوهايش» كه 3درصد در سال بود، مشهور شده بود، با اصلاحات دهه 90 خود دستخوش تحولي اساسي شد. طلايهدار تعداد زيادي از اين اصلاحات مردي بود كه اكنون نخستوزير اين كشور است. او مانموهان سينگ نام دارد. براساس آخرين برنامه پنج ساله دولت او، هندوستان ميتواند بهطور متوسط رشد اقتصادي 9درصدي را براي خود حفظ كند و آن را ثابت نگهدارد.
همزمان با تغيير كاربرد محصولات كشاورزي از مواد تغذيهاي به مواد سوختي، اقتصاد كشاورزي بازنويسي ميشود.
جرج بوربوم آمريكايي سالانه 37000 خوك در مزرعه خود پرورش ميدهد. اين خوكها ذرت زيادي ميخورند. هر يك از آنها از هنگام از شيرگيري تا زمان فروش 10بوشل ذرت مصرف ميكنند. (هر بوشل معادل 36ليتر است.) در سالهاي گذشته جرج بوربوم هر بوشل ذرت را حدود 2دلار خريداري ميكرد.
اما از تابستان گذشته متوسط قيمت ذرت به هر بوشل 4دلار رسيد. براي كاهش هزينه تغذيه دامها، پرورشدهندگان آنها را پيش از رسيدن به وزن استاندارد 275پوند (حدود 125كيلوگرم) ميفروشند. به علاوه اين حيوانات را در محلهاي گرمتري نگهداري ميكنند تا براي مقابله با سرما به غذاي بيشتر نياز نداشته باشند اما با همه اين تدابير بوربوم قصد دارد كار خود را تعطيل كند. او ميگويد: «براي توليدكنندگان گوشت خوك فشارهاي هزينهاي بسيار زياد شده است و هشت ماه آينده ماههاي بسيار سختي خواهند بود.» علت جهش در قيمت ذرت كه موجب ضرر و زيان بوربوم و ساير توليدكنندگان گوشت خوك شده است به هيچ وجه كمبود عرضه نيست. ايالات متحده سال گذشته شاهد سومين ركورد برداشت محصول ذرت در كل تاريخ خود بوده است و در آن سال 5/10ميليارد بوشل ذرت توليد كرده است. اما نكته اين است كه به جاي آنكه اين محصول ذرت به دهان دامها يا انسانها برسد، بخش اعظمي از آن تبديل به سوخت خودروها ميشود.
حدود 5ميليارد گالن اتانول در سال 2006 توسط 112كارخانه ايالات متحده توليد شد كه براي اين فرآيند حدود يك پنجم محصول ذرت اين كشور مصرف شد. اگر همه ظرفيتهاي كارخانههاي در حال ساخت يا در مرحله برنامهريزي هم در اين عمليات شركت كنند، تا سال 2008 حداقل نيمي از محصول ذرت آمريكا به مصرف توليد اتانول خواهد رسيد. كشمكشي بين كارخانههاي توليد اتانول و صنايع غذايي بر سر محصول ذرت راه افتاده است. اين يكي از اولين علائم تغيير شكل صنايع كشاورزي و تغيير اقتصاد جهاني است كه پيش رويمان است.
![]() |
جاني هرش، استاد رشتههاي حقوق و اقتصاد دانشگاه واندربيلت با بررسي نظرسنجيهايي كه از 2084 مهاجر قانوني از سراسر دنيا به آمريكا انجام داد، دريافت مهاجراني كه رنگ پوست روشنتري دارند بهطور متوسط بين 8 تا 15درصد بيشتر از مهاجران با شرايط مشابه كه تنها رنگ پوستشان از آنها تيرهتر است درآمد دارند.
هرش در اين مورد گفته است: «براساس اين بررسي اگر رنگ پوست مهاجري تنها يك درجه روشن تر باشد، بهطور متوسط به اندازه يك سال تحصيلات بيشتر براي او درآمد به ارمغان ميآورد.»
به علاوه براساس اين بررسي علمي، مهاجران قدبلندتر هم نسبت به مهاجران قدكوتاهتر از درآمد بيشتري برخوردارند طوري كه هر اينچ بلندي قد، يك درصد افزايش درآمد براي آنها در پي دارد.
![]() |
در سوي ديگر از صنعت مبلمانسازي، وقتي شركت هوم ديپوت در ماه جاري تصميم گرفت مديرعامل بهتري براي بخش معاونت خود بيابد، رابرت ناردلي بيكار شد. اما اين اتفاق براي او پايان همه چيز نبود. خروج او از شركت همچون دوران اشتغالش با پرداخت بسيار هنگفتي به او همراه بود. در پي پرداخت 210ميليون دلار به عنوان حق سنوات و انفصال از كار وي، دريافتي بسيار اندك كارگران به عنوان حق سنواتشان هنگام بيكار شدن باعث بروز تحركات و اعتراضات شديدي شد. اين روندي است كه در سرتاسر دنياي ثروتمندان در جريان است. از سال 2001 ميزان دستمزد اسمي كارگران آمريكايي ثابت مانده و دستمزد واقعي به ميزان نصف بهرهوري رشد داشته است.
در عوض مديراني كه در اجلاس جهاني اقتصاد در داووس سوئيس گردهم آمدهاند، از رشد بيسابقه دستمزدهايشان بهرهمند شدهاند. اگر به 20 سال پيش نظري بيافكنيد، متوجه خواهيد شد كه مجموع دستمزد يك مدير آمريكايي نسبت به آن دوران كه 40 برابر ميانگين دستمزدها بود، هم اكنون به 110 برابر ميانگين دستمزدها رسيده است.
اينها همان روزهاي شكوفايي كاپيتاليسم جهاني است. تلفيق تكنولوژي و يكپارچهسازي اقتصادي كه موجب تغيير شكل جهان شده است، عدم توازن در ثروت افراد را به بار آورده است.
![]() |
يك شركت جهاني ديگر به نام فلكس ترونيكس، در منطقه جوهور مالزي، خط توليد يك كارخانه جديد به ارزش 110ميليون دلار را راهاندازي كرد كه براي شركت آمريكايي هولت پاكارد چاپگر كامپيوتر توليد ميكند.
فلكس ترونيكس كه يكي از بزرگترين توليدكنندگان قراردادي لوازم الكترونيكي است، در حال حاضر تجهيزات كامل و وسيعي در چين دارد. اما مالزي را براي آخرين سرمايهگذاري خود انتخاب كرده است. به سمت شرق كه ميرويم، در اندونزي، يو يوئن كه يك شركت هنگكنگي توليد كفش است، خط توليد كفشهاي ورزشي و اسپرت خود را به نامهاي تجاري چون نايك و آديداس اختصاص داده است. البته توليد كارخانجات اين شركت در چين و ويتنام هم در حال افزايش است اما توليد آن در اندونزي از بالاترين سرعت رشد برخوردار است.
چگونه پيشگوييهاي نامحتمل بر شكل خردهفروشي نوين تاثير گذاشت
سر در يكي از بزرگترين فروشگاههاي لندن كه سلفريجز نام دارد، با 22 ستون بالاي آن، رنگ خاكسترياش و معماري نئوكلاسيك متعلق به سال 1909 به نظر هيچ تناسبي با زمان حال ندارد. گويي تكهاي به جا مانده از عهد قديم است. اما فضاي داخلي اين فروشگاه به هيچوجه اينگونه نيست. طبع گوناگون مصرفكنندگان در اين فروشگاه با طيف وسيعي از نامهاي تجاري متنوع كه تعداد آنها به 3000 ميرسد روبهرو ميشود.
![]() |
همه اين نامهاي تجاري با هويت و شرايط مخصوص به خود در اين فروشگاه عرضه ميشوند و همين باعث ميشود، چشم هر بينندهاي با ديدن همه آنها در كنار هم خيره شود. سلفريجز مانند بسياري از ديگر فروشگاه هاي بزرگ در دهه 90 ميلادي تقريبا از فعاليت خود كنارهگيري كرد. اما با متحول كردن وضعيت سفارشات، شكل ظاهري و وضعيت ركود مغازههاي قديمياش توانست دوباره خود را احيا كند. به هر يك از نامهاي تجاري معروف اجازه داده شد در فضاي اين فروشگاه بزرگ هر كاري كه ميخواهند براي تبليغ و فروش خود انجام دهند. اكنون شكلهاي مشابه و دكورها و قفسههاي استاندارد فروشگاه برچيده شدهاند. ديگر هيچ خبري از چينش كنار هم كالاهاي مشابه نيست. ساعتهاي مچي در كنار ادكلنها ديده ميشوند و چمدانها در كنار كالاهاي لوكس حتي قهوهها در كنار غذاهاي آماده طبخ به چشم ميخورند. نمايش، فعاليتها و كارهاي محيرالعقول فروشگاهها به زنگ تفريح روزانه مردم تبديل شدهاند. سلفريجز نام آن را «سرگرمي خريد» گذاشته است.