![]() |
آيا در يك ظرف ماست دليلي براي خوشحالي وجود دارد؟ شايد اينطور باشد. دو سال پيش فرانك ريبود، رييس گروه صنايع غذايي فرانسوي دانون، موفق شد با رهايي از تهديد خريد شركتش توسط شركت آمريكايي پپسي، طلايهدار مليگرايي اقتصادي در فرانسه شود. نخستوزير وقت فرانسه اين موضع را بهانهاي كرد براي ارائه فهرستي از صنايع استراتژيك كه ميبايست براي هميشه فقط در دست فرانسويان باقي بماند. (البته او دقيقا صنايع لبني و ماست را در اين فهرست ذكر نكرد). اما وقتي در هفته گذشته شركت فرانسوي دانون واحد توليد بيسكويت خود را به غول صنايع غذايي آمريكا يعني كرفت فروخت و سپس اعلام كرد برنامه دارد پول حاصل از اين معامله را براي خريد شركت هلندي رويال ناميكو كه يك شركت توليد مواد غذايي كودك است صرف كند. تنها نظراتي كه تحليلگران اظهار كردند اين بود كه احتمال ميرود دانون براي اين خريد مجبور به صرف پول هنگفتي شود.
![]() |
در بخش بازيهاي شركت گوگل هم براي استخدام افراد در ماه آوريل رويدادي عجيب اتفاق افتاد.
از داوطلبان كار در اين شركت خواسته شد با قطعات بازي لگو پل بسازند. هر پلي كه مقاومتر بود، برنده و سازنده آن استخدام ميشد. در هر يك از اين موارد مركز برگزاركننده آموزش استخدامي قصد داشت نشان دهد و ثابت كند كه محيط كارياش خلاق و پرجاذبه است. برت دانيل، يك دانشجوي دانشگاه ايلينويز كه سازنده سستترين پل در آزمون بخش بازيهاي گوگل بود ميگويد: «اين بيشتر تبليغي بود براي يك روش استخدام كاركنان.»
يك شركت دانماركي مشهور كه در شهر بيلوند اين كشور تاسيس شده است از آجرهاي پلاستيكي رنگي در فضاي كار خود بهره جسته است. اين شركت به عنوان بخشي از برنامه «بازي جدي» خود به تعداد روزافزوني از مشاوران حرفهاي شركت لگو گواهينامه اعطا ميكند.
![]() |
داستان توليد نامرغوب و خطرناك در داخل چين چيز تازهاي نيست. در سال 2004 فرمولي كه به دروغ ادعا شده بود مخصوص كودكان است، موجب مرگ دهها تن از خردسالان شد. بهتازگي رسانههاي چين گزارشي منتشر كردند حاكي از آنكه بر اثر يك آنتيبيوتيك فاسد، شش نفر كشته و بسياري بيمار شدند. 11 نفر نيز بر اثر تزريق داروهاي فاسد كشته شدند و 56 نفر در نتيجه مصرف گوشت غيربهداشتي، تنقلات سمي و پروتئين تقلبي خون، بيمار و در بيمارستانها بستري شدند. در ماه مه ژنگ زيائويو رييس مركزي كه مسوول غذا و داروي چين است به جرم پذيرش رشوه در ازاي صدور مجوز داروها و ابزار پزشكي تقلبي به مرگ محكوم شد.
![]() |
پول موجود است. پس چرا خرج نميشود؟ اين معماي بزرگي است كه درباره تلاشهاي دنياي ثروتمند براي بهبود وضع بهداشت و درمان كشورهاي فقير مطرح است. در ماه ژوئن رهبران گروه هشت (دموكراسيهاي صنعتي شده بزرگ دنيا در كنار روسيه) قول دادند براي مبارزه با ايدز، سل و مالاريا 8ميليارد دلار به گروه گلوبال فاند كمك كنند. اين گروه چون چتري پوششي مسووليت هماهنگي كمكهاي بخش بهداشت و درمان را بر عهده دارد. در هفته جاري گروه گلوبال فاند آخرين مرحله تخصيص بودجه خود را هم به پايان رساند اما بخش اعظم پولهاي اهدايي همچنان بلااستفاده باقي ماند.
مقامات اين گروه تاكيد ميكنند كه همه چيز خوب پيش ميرود: هزينهها هميشه كمتر از تعهدات هستند و پول تنها در صورتي خرج ميشود كه موثر واقع شود. اما متخصصاني چون جوزف دواير از يك مركز مشاوره در آمريكا به نام منيجمنت ساينسز فورهلث ميگويد وضعيت رقتبار خدمات بهداشتي- درماني در كشورهاي فقير دليل اصلي فاصله بين آنچه بايد انجام شود و آنچه هزينه ميشود است. ژولين شوايترز از بانك جهاني ميگويد كمبود وسايل و نيروي انساني در خدمات بهداشتي درماني داخلي كشورها منعكس كننده «سد بزرگ بر سر راه كمكها» است.
![]() |
حاميان انرژيهاي تجديدپذير با غرور به اين نكته اشاره ميكنند كه بيابانها هر ساله انرژي خورشيدي كافي براي تامين نيروي برق سرتاسر جهان دريافت ميكنند. اما اندك افرادي جرات ميكنند توضيح دهند كه چگونه بودجه ساخت ميليونها سلول خورشيدي مورد نياز براي تبديل آن انرژي به نيروي برق تامين ميشود. روساي بخش ساخت تجهيزات و سياستگذاران بيشتر تمايل دارند انرژيهاي بادي و خورشيدي را به عنوان عواملي شگفتانگيز اما پرهزينه محسوب كنند كه تنها با يارانههاي هنگفت تحقق آنها ممكن است. اما مطالعات جديد نشان ميدهد كه انرژيهاي تجديدپذير آنقدرها هم كه منتقدان نسبت به آنها ترديد دارند، پرهزينه نيستند.
در گزارشي كه روز ششم ماه جولاي يك گروه محيطزيست به نام گرينپيس منتشر كرد آمده است كه سرمايهگذاري در تجهيزات انرژيهاي تجديدپذير موجب صرفهجويي در هزينهها ميشود. منطق اين ادعا اين است كه توربينهاي بادي اگرچه هزينه ساخت بالايي دارند، اما ديگر نيازي به خريد سوخت ندارند در حاليكه نيروگاههاي ذغال يا گازسوز نياز به تامين سوخت دارند.
تبديل فقر به خاطرهاي تاريخي شعاري جذاب است. اما در مقايسه با شعارهاي صرف، كاهش ميزان فقر به نصف تا سال 2015 اقدامي قابل سنجش و اندازهگيري است. اين همان منطقي است كه در پس اهداف توسعه هزاره نهفته است.
![]() |
اهداف توسعه هزاره مجموعهاي است از اهدافي كه براي مقابله با گرسنگي، بيماري و بيسوادي در سطح جهان توسط رهبران كشورهاي جهان در گردهمايي بزرگ سال 2000 تعيين شد.
ادعا ميشود كه اين اهداف شعارهاي انتخاباتي را به تعهدات و پيمانهايي كه با عدد و رقم تكميل ميشوند، تبديل ميكند. به عنوان مثال مقرر شده است بين سالهاي 1990 تا 2015 جهان ميزان مرگ مادران را در اثر زايمان تا سه چهارم كاهش دهد. به علاوه در همين مدت ميبايست درصد افرادي كه به آب آشاميدني سالم دسترسي ندارند به نصف و مرگ و مير كودكان تا يك سوم كاهش يابد. سازمان ملل، امروز، يعني هفتم جولاي را به طور رسمي به عنوان نصف زمان در نظر گرفته شده تا سال 2015 اعلام كرد.
![]() |
اما روز پنجشنبه 28 ژوئن ارقام مربوط به توليد ناخالص داخلي آمريكا در فصل اول سال منتشر شد و حاكي از آن بود كه اقتصاد اين كشور رشد خوبي نداشته است. (نرخ سالانه رشد اقتصادي تنها 7/0درصد بود). گزارشي كه از سوي فدرال ريزرو منتشر شد حاكي از آن بود كه افزايش قيمتها ديرهنگام كنترل شد. به رغم اين موضوع، نگراني اصلي فدرال ريزرو همچنان تورم است و نه ايجاد محركهاي اقتصادي.
اما نشانههاي ناگواري هم وجود دارد. بازار مسكن، كه مدتها بود مظهر رونق اقتصادي آمريكا محسوب ميشد، دچار وخامت شده است.
شرايط بازار وام نيز از هر زمان ديگري نگرانكنندهتر است. نرخ تورم، به جز در مورد غذا و انرژي، هنوز مهار نشده است چون قيمتهاي مصرفكننده در ماه مه نسبت به سال پيش از آن 2/2درصد افزايش يافتند.
اين موضوع در كنار رشد ناخالص داخلي نه چندان قوي اين كشور موجب نگراني مصرفكنندگان شده است.
![]() |
رنجهاي ناشي از سونامي يا حملات تروريستي مرحله به مرحله تحميل ميشوند.
در ابتدا همان رويدادهاي هميشگي در حوادث يعني مرگ و جراحت مردم و زندگيهايي كه نابود ميشوند.
مرحله بعد اگرچه بسيار كمتر غمانگيز است اما همچنان اثرات مخرب خود را بر فعاليتهاي اقتصادي برجا مانده ميگذارد و بر دشواري فاجعه ميافزايد.
اندازهگيري پيامدهاي اقتصادي چنين حوادثي بسيار دشوار است. اما ويزا، كه يك شركت كارتهاي اعتباري است، راهي را براي اين كار پيدا كرده است.
اين شركت ميزان هزينههاي خارجيان بازديدكننده در چندين كشور آسيايي را كه طي پنج سال گذشته يك يا چند نوع از اين حوادث را تجربه كردند مورد بررسي قرار داده است.
تعجبي ندارد كه توريستها واكنشهاي متغيري در برابر رويدادهاي گوناگون از خود نشان ميدهند. واكنش سريع آنها به خبرهاي بد در كاهش سريع و شديد هزينههاي آنها متجلي ميشود.
اما آنچه در مورد توريستها به تازگي كشف شده اين است كه آنها حافظههاي كوتاهمدتي دارند.
![]() |
اما واقعيت اين است كه اين ناحيه نتوانست جفت مناسبي براي اقتصادهاي آسيايي باشد و به سرعت در جذب سرمايهگذاري در حال شكست خوردن است.
سال گذشته ميزان سرمايهگذاري خارجي در لهستان، جمهوري چك و بلغارستان دچار سقوط شد.
اين موضوع را يك مركز نظارت بر سرمايهگذاري در اروپا به نام ارنست اند يانگ منتشر كرد. اين مركز ميزان جذب سرمايهگذاري و سرمايهگذاري در خارج اين قاره طي سال 2006 را مورد بررسي قرار داده است.
اين كاهش به دليل «توانايي رو به ضعف منطقه در جذب سرمايهگذاري در توليدات كم هزينه بوده است كه به نظر ميرسد در آسيا سرمايهگذاري شده است.»
![]() |
آيا زمان اقدامي سريع فرا رسيده است؟ اگر سيگار ميكشيد بهتر است عجله كنيد. از روز اول ماه ژوئن بر اساس قانون مصوب در انگلستان در هيچ يك از مكانهاي عمومي نميتوان سيگار كشيد. بنابراين رستورانها، دفاتر كار و حتي خودروي شركتها اگر بيش از يك نفر از آنها استفاده كنند شامل اين قانون ميشوند. سيگاريهاي انگليسي با مسيري دشوار مواجه شدهاند. سه قسمت ديگر اين قلمرو پيش از اين استعمال دخانيات را در همه مكانهاي سرپوشيده ممنوع اعلام كرده بود و قوانين ضدسيگار كشيدن با شدتهاي متفاوت در اغلب كشورهاي اروپاي غربي وضع شده است. روندي كه سيگاريها با آن مواجه بودند از اطلاعرساني به هشدار و اكنون به ممنوعيت تغييريافته است.
![]() |
اما روز جمعه بيست و دوم ژوئن هيچ اثري از آقاي پوتين و همراهانش هنگام موافقت تيانكي- بيپي براي فروش اموالش به گاز پروم نبود. گاز پروم شركت بزرگ دولتي گاز روسيه است. طي تنها چهار سال آقاي پوتين از يك دولت شركتهاي نفتي غربي به يكي از قابل توجهترين دشمنان آنها تبديل شده و اين مساله عواقب شديدي را براي اين صنعت در پي داشته است.
![]() |
بحثبرانگيزترين شرط از ميان 25 بند مندرج در اين درخواست اين بود كه سهامداران براي مجموع ميزان دستمزد اعضاي هياتمديره، هيات نظارت و هياتمشاور شركتها يك راي مشترك لازمالاجرا صادر كنند.
اين اقدام در ميان كشورهاي اروپايي بيشترين حق نظردهي را به سهامداران سوييسي اعطا ميكند. قوانين انگلستان يك راي غيرالزامآور را در مورد گزارشهاي مربوط به دستمزدها از سال 2003 مطرح كرده است. در فرانسه هم سهامداران يك راي غيرالزامآور براي هزينه حضور اعضاي هياتنظارت ميدهند. دولتهاي هلند و سوئد هم پيشرفتهاند و آراي الزامآور سهامداران را در مورد گزارش دستمزدها اجباري كردهاند.
اما هيچ يك از اين اقدامات براي آقاي مايندر كافي به نظر نميرسند. او ميگويد: «ما ميخواهيم سهامداران براي هر سه مجموع دستمزد حق راي داشته باشند.»
بحث در مورد دستمزد روسا در اروپا از كشوري به كشور ديگر متفاوت است. در فرانسه به نظر ميرسد هر گاه كه اذهان عمومي متوجه مديران طماع شركتهاي گرفتار در مشكلات ميشوند، اين موضوع رنگ و بوي جدي به خود ميگيرد. نيكلا ساركوزي، رييسجمهوري جديد فرانسه در نظر دارد، «چترهاي طلايي» مديران را جمع كند و قوانين جديدي را در مورد شرايط سهامداران ارائه دهد. اين رويداد پس از آن اتفاق افتاد كه جنجالي بر سر دستمزد 5/8ميليون يورويي (4/11ميليون دلاري) نوئل فور جيرد، يكي از روساي پيشين شركت فضايي اييايدياس، شركت خواهر ايرباس، برپا شد.
![]() |
هر روز صبح ميليونها آمريكايي با تازهترين تحولات بازار كالا روي ميزهاي آشپزخانه خود مواجه هستند. طبق گزارش وزارت كشاورزي ايالات متحده آمريكا افزايش قيمت محصولات كشاورزي هزينه صبحانه مردم اين كشور را افزايش داده است.
طي سال گذشته قيمت آب پرتقال تا يك چهارم افزايش يافته است. اين افزايش در مورد قيمت تخممرغ يك پنجم قيمت و در مورد قيمت شير نزديك به 5درصد بوده است.
شركتهاي توليد غلات مخصوص صبحانه چون گلوكز و جنرال ميلز هم قيمتهاي خود را افزايش دادهاند. اما سرآمد همه اين افزايش قيمتها، افزايش شديد قيمت غلاتي چون ذرت و گندم است كه قيمت هر دوي آنها ركورد ده سال اخير را شكسته است.
تحليلگران شروع به طرح اين سوال به مانند سوالهاي مربوط به نفت و فلزات كردهاند: آيا قيمتهاي افزايش يافته در همين حد ثابت ميماند؟
![]() |
در مقايسه با فرانسه، بريتانياي دهه 1790 پايههاي بيشتري براي توليد در اختيار داشت، درآمد سرانه اين كشور بيشتر بود و نظام مالياتي آنچنان وسيعي داشت كه طي 22سال درگيري، توانست هزينهها را پرداخت كند تا اينكه سرانجام به ماجراي واترلوي اين امپراتور منجر شد.
به همين دليل تقاضا براي كشتي و مهمات كه ناشي از جنگ طولانيمدت عليه فرانسه بود، منجر به رونق صنعت انگليسيها شد.
اما دو قرن بعد از آن ماجرا، شرايط تغيير كرده است.
در هفته گذشته شركت آيسيآي، شركتي كه زماني نماد صنعت انگلستان بود، در يك مزايده هدف خريد شركت آكزونوبل يعني يك رقيب هلندي قرار گرفت.
در همين زمان، گروه سوپرماركتهاي تسكوي انگلستان در حال گسترش و توسعه در آمريكا و ساير بازارهاي خارجي است تا در يك مزايده با خريد شركت كارفور فرانسه پس از والمارت در جايگاه دومين خردهفروشي بزرگ جهان قرار گيرد.
انگلستان به لحاظ تجارت خارجي يا جريان سرمايه داراي اقتصادي به مراتب بازتر از آمريكا است.
بنابراين هيچ اقدامي براي سلامت اقتصاد اين كشور بهتر از اين نخواهد بود كه رقباي ملي اين كشور بتوانند شركتهاي ديگر را در دل خود فرو بلعند.
شركت صنايع شيميايي ايمپريال يا همان آيسيآي، هنگامي تاسيس شد كه چهار فعال صنايع شيميايي در دهه 20ميلادي توافق كردند كه نيروهاي خود را با هم جمع كنند.
اما اين شركت در دهه 90 ميلادي در شرف تجزيه قرار گرفت.
در ابتدا اين شركت براي خريد شركت گلاسكو و ورود به شركتهاي جهاني دارويي با شكست مواجه شد.
آيسيآي مايوس از شكار، خود به طعمه تبديل شد.
![]() |
پيتر اين نصحيت را در تمام طول زندگي خطمشي خود قرار داد اما امروز او نظراتي غير از عقايد امرسن دارد. (پيتر يك نام مستعار است اما داستاني كه از او ذكر ميشود داستاني واقعي است كه در مورد بسياري ديگر از معتادان به كار هم صادق است.)
پيتر كه پسر يك كشاورز در ايالت تگزاس بود، روياي يك زندگي بزرگتر و باشكوهتر از آنچه پدرش داشت را در سر ميپروراند و براي دستيبابي به چنين زندگي بسيار سخت تلاش ميكرد.
حاصل آنكه او در سن 30سالگي، رييس يك بانك محلي، داراي همسر و دو فرزند بود.
طي دو دهه پس از آن خانواده او 12بار محل زندگي خود را تغيير دادند و دوبار از اين دوازده دفعه از كشوري به كشور ديگر نقل مكان كردند.
پيتر در سن 50سالگي رييس يك شركت بزرگ خدمات مالي در شهر نيويورك شد.
در اين هنگام او صاحب يك ويلاي قديمي به سبك خانههاي گرجستاني در يكي از زيباترين حومههاي شهر، يك تفريحگاه اسكي در تلورايد و يك مجتمع كوچك مسكوني در كاراييب بود.
مسافرتهاي كاري او بسيار آسان و با ليموزين و كليه امكانات انجام ميشد. هياتمديره شركت او را عضو افتخاري يكي از اختصاصيترين باشگاههاي گلف كردند، پيتر موفق شده بود بهترين امكانات دنيا را در اختيار داشته باشد.
حداقل اين اقدام در پاييز سالجاري ميلادي خوب خواهد بود چون آرژانتين و پرو به قدرتهاي قديمي اقتصادي چون ايالاتمتحده، كانادا و هنگكنگ ميپيوندند و براي فصل سوم سال 2007 در زمره اين دسته از پررونقترين بازارهاي كار قرار ميگيرند.
در شرايطي كه هردوي اين كشورها هنوز راه بسيار زيادي در پيش دارند تا از رتبه بندي كشورهاي فقير جهان رهايي يابند، دچار رونق شدهاند و از شرايط سخت دهه 90 ميلادي خارج شدهاند. تجارت آزادتر، سرمايهگذاري بخشخصوصي در صنايع معدني و مخابراتي، در كنار افزايش قيمت كالاها كه موجب رونق دلارهاي حاصل از صادرات شده است، همه از نشانههايي هستند كه در اين بازارها بيش از پيش به چشم ميخورند. رشد اقتصادي كشور پرو در سال گذشته 5/6درصد و رشد اقتصادي آرژانتين در همين سال 5/8درصد بود.